《百論》CBETA電子版
版本記錄: V 1.14 完成日期:2001/11/05
發行單位: 中華電子佛典協會 (CBETA)cbeta@ccbs.ntu.edu.tw
資料底本: 大正新脩大正藏經 第三十冊 No.1569
原始資料: 維習安大德提供之高麗藏 CD 經文,維習安大德提供,北美某大德提供
<lb
n="0167c08"/>
<lb
n="0167c09"/>
<lb
n="0167c10"/>
No. 1569 [cf. Nos. 1570, 1571]<lb n="0167c11"/>
百論序<lb n="0167c12"/>
<lb
n="0167c13"/>
釋僧肇作<lb n="0167c14"/>
<p loc="[0167c14]">百論者。蓋是通聖心之津塗。開真諦之要<lb n="0167c15"/>
論也。佛泥曰後八百餘年。有出家大士。厥<lb n="0167c16"/>
名提婆。玄心獨悟俊氣高朗。道映當時。神<lb n="0167c17"/>
超世表。故能闢三藏之重關。坦十二之幽<lb
n="0167c18"/>
路。擅步迦夷。為法城塹。于時外道紛然。<lb
n="0167c19"/>
異端競起。邪辯逼真。殆亂正道。乃仰慨聖<lb n="0167c20"/>
教之陵遲。俯悼群迷之縱惑。將遠拯沈淪。<lb n="0167c21"/>
故作斯論。所以防正閑邪。大明於宗極者<lb
n="0167c22"/>
矣。是以正化以之而隆。邪道以之而替。非<lb n="0167c23"/>
夫領括眾妙。孰能若斯。論有百偈。故以百<lb n="0167c24"/>
為名。理致淵玄。統群籍之要。文旨婉約。窮<lb
n="0167c25"/>
制作之美。然至趣幽簡。<gaiji
cb='CB00458' des='[甚*少]' uni='5C20' nor='尟' mojikyo='M007523' mofont='Mojikyo M102'
mochar='5E81'>尠</gaiji>得其門。有婆藪<lb n="0167c26"/>
開士者。明慧內融。妙思奇拔。遠契玄蹤。為<lb
n="0167c27"/>
之訓釋。使沈隱之義。彰於徽翰。風味宣流。<lb
n="0167c28"/>
被於來葉。文藻煥然。宗塗易曉。其為論也。<lb
n="0167c29"/>
言而無當。破而無執。儻然靡據。而事<lb n="0168a01"/>
不失真。蕭焉無寄。而理自玄會。返本之<lb n="0168a02"/>
道。著乎茲矣。有天竺沙門鳩摩羅什。器量<lb n="0168a03"/>
淵弘。俊神超邈。鑽仰累年。轉不可測。常味<lb
n="0168a04"/>
詠斯論。以為心要。先雖親譯。而方言未融。<lb
n="0168a05"/>
至令思尋者。躊躇於謬文。摽位者。乖迕於<lb n="0168a06"/>
歸致。大秦司<gaiji cb='CB00619' des='[隸-木+士]' uni='96B7' nor='隸' mojikyo='M041928' mofont='Mojikyo M108'
mochar='8986'>隷</gaiji>校尉安成侯姚嵩。風韻清舒。<lb
n="0168a07"/>
沖心簡勝。博涉內外。理思兼通。少好大道。<lb
n="0168a08"/>
長而彌篤。雖復形羈時務。而法言不輟。每<lb n="0168a09"/>
撫茲文。所慨良多。以弘始六年歲次壽星。<lb n="0168a10"/>
集理味沙門。與什考挍正本。陶練覆疏。務<lb n="0168a11"/>
存論旨。使質而不野。簡而必詣。宗致盡爾。<lb
n="0168a12"/>
無間然矣。論凡二十品。品各五偈。後十品。<lb
n="0168a13"/>
其人以為無益此土。故闕而不傳。冀明識<lb
n="0168a14"/>
君子。詳而攬焉<lb n="0168a15"/>
<lb
n="0168a16"/>
<lb
n="0168a17"/>
<lb
n="0168a18"/>
百論卷上<lb n="0168a19"/>
<lb
n="0168a20"/>
提婆菩薩造 婆藪開士釋<lb n="0168a21"/>
姚秦三藏鳩摩羅什譯<lb n="0168a22"/>
捨罪福品第一<lb n="0168a23"/>
頂禮佛足哀世尊 於無量劫荷眾苦<lb
n="0168a24"/>
煩惱已盡習亦除 梵釋龍神咸恭敬<lb
n="0168a25"/>
亦禮無上照世法 能淨瑕穢止戲論<lb
n="0168a26"/>
諸佛世尊之所說 并及八輩應真僧<lb
n="0168a27"/>
<p loc="[0168a27]">外曰。偈言世尊之所說。何等是世尊。內曰。汝<lb n="0168a28"/>
何故生如是疑。外曰種種說世尊相故生<lb n="0168a29"/>
疑。有人言。葦紐天(秦言遍勝天)名世尊。又言。<lb
n="0168b01"/>
摩醯首羅天(秦言大自在天)名世尊。又言。迦毘羅。<lb n="0168b02"/>
優樓迦。勒沙婆等仙人皆名世尊。汝何以獨<lb
n="0168b03"/>
言佛為世尊。是故生疑。內曰。佛知諸法實<lb n="0168b04"/>
相。明了無礙。又能說深淨法。是故獨稱佛<lb n="0168b05"/>
為世尊。外曰。諸餘導師亦能明了諸法相。<lb n="0168b06"/>
亦能說深淨法。如迦毘羅弟子。誦僧佉經。<lb n="0168b07"/>
說諸善法總相別相。於二十五諦中。淨覺<lb
n="0168b08"/>
分。是名善法。優樓迦弟子。誦衛世師經。言<lb
n="0168b09"/>
於六諦。求那諦中。日三洗。再供養火等和<lb n="0168b10"/>
合。生神分善法。勒沙婆弟子。誦尼乾子經<lb n="0168b11"/>
言。五熱炙身。拔髮等受苦法。是名善法。又<lb
n="0168b12"/>
有諸師。行自餓法。投淵赴火。自墜高巖。<lb
n="0168b13"/>
寂默常立。持牛戒等。是名善法。如是等皆<lb n="0168b14"/>
是深淨法。何以言獨佛能說耶。內曰。是皆<lb n="0168b15"/>
邪見。覆正見故。不能說深淨法。是事後<lb n="0168b16"/>
當廣說。外曰。佛說何等善法相。內曰。惡止<lb
n="0168b17"/>
善行法(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。佛略說善法二種。止相行相。息<lb
n="0168b18"/>
一切惡。是名止相。修一切善。是名行相。<lb
n="0168b19"/>
何等為惡。身邪行。口邪行。意邪行。身殺<lb
n="0168b20"/>
盜婬。口妄言兩舌惡口綺語。意貪瞋惱邪見。<lb n="0168b21"/>
復有十不善道。所不攝鞭杖繫閉等。及<lb
n="0168b22"/>
十不善道前後種種罪。是名為惡。何等為<lb
n="0168b23"/>
止。息惡不作。若心生。若口語。若受戒。<lb n="0168b24"/>
從今日終不復作。是名為止。何等為善。<lb n="0168b25"/>
身正行。口正行。意正行。身迎送合掌。禮敬<lb
n="0168b26"/>
等。口實語。和合語。柔軟語。利益語。意慈<lb n="0168b27"/>
悲正見等。如是種種清淨法。是名善法。何<lb n="0168b28"/>
等為行。於是善法中。信受修習。是名為行。<lb
n="0168b29"/>
外曰。汝經有過。初不吉故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。諸師作<lb
n="0168c01"/>
經法。初說吉故。義味易解。法音流布。若智<lb
n="0168c02"/>
人讀誦念知。便得增壽威德尊重。如有經<lb
n="0168c03"/>
名婆羅呵波帝(秦言廣主經)。如是經等。初皆言<lb n="0168c04"/>
吉。以初吉故。中後亦吉。汝經初說惡故是<lb n="0168c05"/>
不吉。是以言汝經有過。內曰。不然。斷邪<lb
n="0168c06"/>
見故說是經(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。是吉。是不吉。此是邪見<lb
n="0168c07"/>
氣。是故無過。復次無吉故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若少有吉。<lb n="0168c08"/>
經初應言吉。此實無吉。何以故。是一事。此<lb
n="0168c09"/>
以為吉。彼以為不吉。或以為非吉非不吉。<lb n="0168c10"/>
不定故無吉。汝愚人無方便。強欲求樂。妄<lb n="0168c11"/>
生憶想。言是事吉。是事不吉。復次自他共<lb n="0168c12"/>
不可得故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。是吉法不自生。何以故。無<lb
n="0168c13"/>
有一法從自己生故。亦二相過故。一者生。<lb n="0168c14"/>
二者能生。亦不從他生。自相無故。他相亦<lb n="0168c15"/>
無。復次無窮故。以生更有生故。亦不共生。<lb
n="0168c16"/>
二俱過故。凡生法有三種。自他共。是三種<lb n="0168c17"/>
中。求不可得。是故無吉事。外曰。是吉自生<lb
n="0168c18"/>
故如鹽(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如鹽自性<gaiji
cb='CB00367' des='[酉*咸]' uni='918E' nor='鹹' mojikyo='M039926' mofont='Mojikyo M108'
mochar='8D0B'>醎</gaiji>。能使餘物<gaiji
cb='CB00367' des='[酉*咸]' uni='918E' nor='鹹' mojikyo='M039926' mofont='Mojikyo M108'
mochar='8D0B'>醎</gaiji>。吉<lb
n="0168c19"/>
亦如是。自性吉。能使餘物吉。內曰。前已破<lb
n="0168c20"/>
故。亦鹽相鹽中住故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。我先破無有法自<lb
n="0168c21"/>
性生。復次汝意謂鹽從因緣出。是故鹽不<lb
n="0168c22"/>
自性<gaiji cb='CB00367' des='[酉*咸]' uni='918E' nor='鹹' mojikyo='M039926' mofont='Mojikyo M108'
mochar='8D0B'>醎</gaiji>。我不受汝語。今當還以汝語破汝<lb n="0168c23"/>
所說。鹽雖他物合。物不為鹽。鹽相鹽中住<lb n="0168c24"/>
故。譬如牛相不為馬相。外曰。如燈(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121' mofont='Mojikyo
M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬<lb
n="0168c25"/>
如燈既自照。亦能照他。吉亦如是。自吉亦<lb n="0168c26"/>
能令不吉者吉。內曰。燈自他無闇故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。燈<lb
n="0168c27"/>
自無闇。何以故。明闇不並故。燈亦無能照。<lb
n="0168c28"/>
不能照故。亦二相過故。一能照。二受照。是<lb
n="0168c29"/>
故燈不自照。所照之處亦無闇。是故不能<lb
n="0169a01"/>
照他。以破闇故名照。無闇可破故非照。<lb n="0169a02"/>
外曰。初生時二俱照故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。我不言燈先生<lb
n="0169a03"/>
而後照。初生時自照。亦能照他。內曰。不然。<lb n="0169a04"/>
一法有無相不可得故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。初生時名半生。<lb n="0169a05"/>
半未生。生不能照。如前說。何況未生能有<lb n="0169a06"/>
所照。復次一法云何亦有相亦無相。復次不<lb
n="0169a07"/>
到闇故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。燈若已生。若未生。俱不到闇。<lb n="0169a08"/>
性相違故。燈若不到闇。云何能破闇。外曰。<lb
n="0169a09"/>
如<gaiji cb='CB00057' des='[口*兄]' uni='546A' nor='咒' mojikyo='M003443' mofont='Mojikyo M101'
mochar='5DCD'>呪</gaiji>星故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若遙<gaiji
cb='CB00057' des='[口*兄]' uni='546A' nor='咒' mojikyo='M003443' mofont='Mojikyo M101'
mochar='5DCD'>呪</gaiji>遠人能令惱。亦如<lb n="0169a10"/>
星變在天。令人不吉。燈亦如是。雖不到<lb n="0169a11"/>
闇。而能破闇。內曰。太過實故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若燈有<lb
n="0169a12"/>
力不到闇。而能破闇者。何不天竺然燈。<lb n="0169a13"/>
破振旦闇。如<gaiji cb='CB00057' des='[口*兄]'
uni='546A' nor='咒' mojikyo='M003443'
mofont='Mojikyo M101' mochar='5DCD'>呪</gaiji>星力能及遠。而燈事不<lb n="0169a14"/>
爾。是故汝喻非也。復次若初吉餘不吉(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0169a15"/>
若經初言吉。餘應不吉。若餘亦吉。汝言初<lb n="0169a16"/>
吉者。是為妄語。外曰。初吉故餘亦吉(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0169a17"/>
初吉力故餘亦吉。內曰。不吉多故。吉為不<lb n="0169a18"/>
吉(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝經初言吉。則多不吉。以不吉多<lb
n="0169a19"/>
故。應吉為不吉。外曰。如象手(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如象<lb
n="0169a20"/>
有手故名有手。不以有眼耳頭等。名為有<lb
n="0169a21"/>
眼耳頭。如是以少吉力故。令多不吉為吉。<lb n="0169a22"/>
內曰。不然無象過故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若象與手異。頭<lb n="0169a23"/>
足等亦異。如是則無別象。若分中有分具<lb
n="0169a24"/>
者。何不頭中有足。如破異中說。若象與<lb n="0169a25"/>
手不異者。亦無別象。若有分與分不異者。<lb n="0169a26"/>
頭應是足。二事與象不異故。如破一中<lb
n="0169a27"/>
說。如是吉事。種種因緣求不可得。云何言<lb n="0169a28"/>
初吉故中後亦吉。外曰。惡止止妙。何不在<lb n="0169a29"/>
初。內曰。行者要先知惡。然後能止。是故先<lb
n="0169b01"/>
惡後止。外曰。善行應在初。有妙果故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0169b02"/>
諸善法有妙果。行者欲得妙果故止惡。如<lb
n="0169b03"/>
是應先說善行。後說惡止。內曰。次第法故。<lb
n="0169b04"/>
先除<gaiji cb='CB00308' des='[色-巴+鹿]'
uni='9E81' nor='麤' mojikyo='M047591'
mofont='Mojikyo M109' mochar='4F75'>麁</gaiji>垢。次除細垢。若行者不止惡。不能<lb n="0169b05"/>
修善。是故先除<gaiji cb='CB00308' des='[色-巴+鹿]' uni='9E81' nor='麤' mojikyo='M047591' mofont='Mojikyo M109'
mochar='4F75'>麁</gaiji>垢。後染善法。譬如浣<lb
n="0169b06"/>
衣。先去垢然後可染。外曰。已說惡止。不<lb
n="0169b07"/>
應復言善行。內曰。布施等善行故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。布<lb
n="0169b08"/>
施是善行。非是惡止。復次如大菩薩。惡已<lb n="0169b09"/>
先止。行四無量心。憐愍眾生。守護他命。是<lb
n="0169b10"/>
則善行非止惡。外曰。布施是止慳法。是故布<lb n="0169b11"/>
施應是止惡。內曰。不然。若不布施便是惡<lb n="0169b12"/>
者。諸不布施悉應有罪。復次諸漏盡人慳貪<lb
n="0169b13"/>
已盡。布施時止何惡。或有人雖行布施。慳<lb n="0169b14"/>
心不止。縱復能止。然以善行為本。是故布<lb n="0169b15"/>
施是善行。外曰。已說善行。不應說惡止。<lb
n="0169b16"/>
何以故。惡止即是善行故。內曰。止相息。行相<lb
n="0169b17"/>
作。性相違故。是故說善行。不攝惡止。外曰。<lb n="0169b18"/>
是事實爾。我不言惡止善行是一相。但惡止<lb
n="0169b19"/>
則是善法。是故若言善行。不應復言惡止。<lb n="0169b20"/>
內曰。應說惡止善行。何以故。惡止名受戒<lb n="0169b21"/>
時息諸惡。善行名修習善法。若但說善行<lb
n="0169b22"/>
福。不說惡止者。有人受戒惡止。若心不善。<lb
n="0169b23"/>
若心無記。是時不行善故。不應有福。是時<lb n="0169b24"/>
惡止故亦有福。是故應說惡止。亦應說善<lb
n="0169b25"/>
行。是惡止善行法。隨眾生意故。佛三種分<lb n="0169b26"/>
別。下中上人施戒智(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。行者有三種。下智<lb n="0169b27"/>
人教布施。中智人教持戒。上智人教智慧。<lb n="0169b28"/>
布施名利益他捨財相應思。及起身口業持<lb n="0169b29"/>
戒名若口語。若心生。若受戒。從今日不復<lb n="0169c01"/>
作三種身邪行。四種口邪行。智慧名諸法相<lb
n="0169c02"/>
中。心定不動。何以說下中上。利益差降故。<lb
n="0169c03"/>
布施者少利益。是名下智。持戒者中利益。是<lb n="0169c04"/>
名中智。智慧者上利益。是名上智。復次施<lb n="0169c05"/>
報下。戒報中。智報上。是故說下中上智。外<lb
n="0169c06"/>
曰。布施者皆是下智不。內曰。不然。何以故。<lb n="0169c07"/>
施有二種。一者不淨。二者淨行。不淨施是<lb n="0169c08"/>
名下智人。外曰。何等名不淨施。內曰。為報<lb
n="0169c09"/>
施是不淨。如市易故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。報有二種。現報<lb n="0169c10"/>
後報。現報者。名稱敬愛等。後報者。後世富貴<lb
n="0169c11"/>
等。是名不淨施。所以者何。還欲得故。譬如<lb
n="0169c12"/>
賈客遠到他方。雖持雜物。多所饒益。然非<lb n="0169c13"/>
憐愍眾生。以自求利故。是業不淨。布施求<lb n="0169c14"/>
報亦復如是。外曰。何等名淨施。內曰。若人<lb
n="0169c15"/>
愛敬利益他故。不求今世後世報。如眾菩<lb
n="0169c16"/>
薩。及諸上人行清淨施。是名淨施。外曰。持<lb
n="0169c17"/>
戒皆是中智人不。內曰。不然。何以故。持戒<lb
n="0169c18"/>
有二種。一者不淨。二者淨。不淨持戒者。名<lb
n="0169c19"/>
中智人。外曰。何等不淨持戒。內曰。持戒求<lb
n="0169c20"/>
樂報。為婬欲故。如覆相(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。樂報有二<lb
n="0169c21"/>
種。一者生天。二者人中富貴。若持戒求天<lb n="0169c22"/>
上。與天女娛樂。若人中受五欲樂。所以者<lb n="0169c23"/>
何。為婬欲故。如覆相者。內欲他色。外詐<lb
n="0169c24"/>
親善。是名不淨持戒。如阿難語難陀<lb
n="0169c25"/>
如羝羊相觸 將前而更<gaiji
cb='CB00230' des='[去*ㄗ]' uni='5374' nor='卻' mojikyo='M002856' mofont='Mojikyo M101'
mochar='4F09'>却</gaiji><lb
n="0169c26"/>
汝為欲持戒 其事亦如是<lb
n="0169c27"/>
身雖能持戒 心為欲所牽<lb
n="0169c28"/>
斯業不清淨 何用是戒為<lb
n="0169c29"/>
<p loc="[0169c29]">外曰。何等名淨持戒。內曰。行者作是念。一<lb n="0170a01"/>
切善法。戒為根本。持戒之人。則心不悔。不<lb
n="0170a02"/>
悔則歡喜。歡喜則心樂。心樂得一心一心<lb
n="0170a03"/>
則生實智。實智生則得厭。得厭則離欲。離<lb n="0170a04"/>
欲得解脫。解脫得涅槃。是名淨持戒。外曰。<lb
n="0170a05"/>
若上智者。<gaiji cb='CB00614' des='[爵-(采-木)+(樊-大)]' uni='6B1D' nor='鬱' mojikyo='M015978' mofont='Mojikyo M103'
mochar='7B28'>欝</gaiji>陀羅伽等為上(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若行智人。<lb n="0170a06"/>
是名上智。今<gaiji cb='CB00614' des='[爵-(采-木)+(樊-大)]' uni='6B1D' nor='鬱' mojikyo='M015978' mofont='Mojikyo M103'
mochar='7B28'>欝</gaiji>陀羅伽。阿羅邏外道等。應<lb
n="0170a07"/>
為上智人。內曰。不然。何以故。智亦有二<lb
n="0170a08"/>
種。一者不淨。二者淨。外曰。何等名不淨智。<lb n="0170a09"/>
內曰。為世界繫縛故不淨。如怨來親(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0170a10"/>
世界智能增長生死。所以者何。此智還繫縛<lb
n="0170a11"/>
故。譬如怨家。初詐親附。久則生害。世界智<lb
n="0170a12"/>
亦如是。外曰。但是智能增長生死。施戒亦<lb n="0170a13"/>
爾耶。內曰。取福捨惡是行法(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。福名福報。<lb n="0170a14"/>
外曰。若福名福報者。何以修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]' uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121' mofont='Mojikyo M102'
mochar='5FBD'>妬</gaiji>路中但言<lb
n="0170a15"/>
福。內曰。福名因。福報名果。或說因為果。<lb n="0170a16"/>
或說果為因。此中說因為果。譬如食千兩<lb
n="0170a17"/>
金。金不可食。因金得食。故名食金。又如<lb
n="0170a18"/>
見畫言是好手。因手得畫故名好手。取名<lb
n="0170a19"/>
著。著福報惡先已說。行名將人常行生<lb
n="0170a20"/>
死中。外曰。何等是不行法。內曰。俱捨(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)俱<lb
n="0170a21"/>
名福報罪報。捨名心不著。心不著福不<lb
n="0170a22"/>
復往來五道。是名不行法。外曰。福不應捨。<lb
n="0170a23"/>
以果報妙故。亦不說因緣故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。諸福果報<lb
n="0170a24"/>
妙。一切眾生常求妙果。云何可捨。又如佛<lb n="0170a25"/>
言。諸比丘。於福莫畏。汝今又不說因緣。是<lb
n="0170a26"/>
故不應捨福。內曰。福滅時苦(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。福名福<lb
n="0170a27"/>
報。滅名失壞。福報滅時。離所樂事。生大憂<lb
n="0170a28"/>
苦。如佛說。樂受生時樂。住時樂。滅時苦。是<lb n="0170a29"/>
故應捨福。又如佛言於福莫畏者。助道<lb
n="0170b01"/>
應行故。如佛說。福尚應捨。何況罪。外曰。罪<lb n="0170b02"/>
福相違故。汝言福滅時苦者。罪生住時應<lb
n="0170b03"/>
樂。內曰。罪住時苦(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。罪名罪報。罪報生<lb n="0170b04"/>
時苦。何況住時。如佛說。苦受生時苦。住時<lb
n="0170b05"/>
苦。滅時樂。汝言罪福相違故。罪生時應樂<lb n="0170b06"/>
者。今當答汝何不言福罪相違故。罪滅時<lb
n="0170b07"/>
樂。生住時苦。外曰。常福無捨因緣故不應<lb n="0170b08"/>
捨(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝說捨福因緣滅時苦。今常福報<lb n="0170b09"/>
中。無滅苦故不應捨。如經說。能作馬祀。<lb
n="0170b10"/>
是人度衰老死。福報常生處常。是福不應<lb
n="0170b11"/>
捨。內曰。福應捨。二相故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。是福有二相。<lb n="0170b12"/>
能與樂。能與苦。如雜毒飯食時。美欲消時<lb n="0170b13"/>
苦。福亦如是。復次有福報是樂因。多受則<lb n="0170b14"/>
苦因。譬如近火。止寒則樂。轉近燒身則苦。<lb
n="0170b15"/>
是故福二相。二相故無常。是以應捨。又汝<lb n="0170b16"/>
言馬祀福報常者。但有言說。無因緣故<lb
n="0170b17"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。馬祀福報實無常。何以故。馬祀業因緣<lb
n="0170b18"/>
有量故世間因若有量。果亦有量。如泥團<lb
n="0170b19"/>
小。瓶亦小。是故馬祀業有量故無常。復次聞<lb n="0170b20"/>
汝天有瞋恚。共<gaiji cb='CB00508' des='[鬥@(豆*寸)]' uni='9B2A' nor='鬥' mojikyo='M045649' mofont='Mojikyo M109'
mochar='5438'>鬪</gaiji>相惱故不應常。又汝馬<lb n="0170b21"/>
祀等業。從因緣生故皆無常。復次有漏淨福<lb
n="0170b22"/>
無常故尚應捨。何況雜罪福(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如馬祀業<lb
n="0170b23"/>
中。有殺等罪故。復次如僧佉經言。祀法不<lb n="0170b24"/>
淨.無常.勝負相故。是以應捨。外曰。若捨福<lb n="0170b25"/>
不應作(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若福必捨。本不應作。何有智<lb
n="0170b26"/>
人空為苦事。譬如陶家作器還破。內曰。生<lb n="0170b27"/>
道次第法。如垢衣浣染(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如垢衣先浣<lb
n="0170b28"/>
後淨乃染浣淨不虛也。所以者何。染法次第<lb
n="0170b29"/>
故。以垢衣不受染故。如是先除罪垢。次<lb n="0170c01"/>
以福德熏心。然後受涅槃道染。外曰。捨<lb n="0170c02"/>
福依何等(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。依福捨惡。依何捨福。內<lb
n="0170c03"/>
曰。無相最上(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。取福人天中生。取罪三惡<lb n="0170c04"/>
道生。是故無相智慧最第一。無相名一切相<lb
n="0170c05"/>
不憶念。離一切受。過去未來現在法心無所<lb n="0170c06"/>
著。一切法自性無故。則無所依。是名無相。<lb
n="0170c07"/>
以是方便故能捨福。何以故。除三種解脫<lb
n="0170c08"/>
門。第一利不可得。如佛語諸比丘。若有人<lb n="0170c09"/>
言我不用空無相無作。欲得若知若見。無<lb
n="0170c10"/>
增上慢者。是人空言無實<lb n="0170c11"/>
破神品第二<lb n="0170c12"/>
<p loc="[0170c12]">外曰。不應言一切法空無相。神等諸法有<lb n="0170c13"/>
故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。迦毘羅。優樓迦等言。神及諸法有。迦<lb n="0170c14"/>
毘羅言。從冥初生覺。從覺生我心。從我<lb n="0170c15"/>
心。生五微塵。從五微塵生五大。從五大<lb n="0170c16"/>
生十一根。神為主常。覺相。處中。常住不壞<lb
n="0170c17"/>
不敗。攝受諸法。能知此二十五諦。即得解<lb n="0170c18"/>
脫。不知此者。不離生死。優樓迦言。實有<lb
n="0170c19"/>
神常。以出入息視眴壽命等相故。則知有<lb
n="0170c20"/>
神。復次以欲恚苦樂智慧等所依處故。則<lb
n="0170c21"/>
知有神。是故神是實有。云何言無。若有而<lb n="0170c22"/>
言無。則為惡邪人。惡邪人無解脫。是故不<lb n="0170c23"/>
應言一切法空無相。內曰。若有神而言無。<lb n="0170c24"/>
是為惡邪。若無而言無。此有何過。諦觀察<lb n="0170c25"/>
之。實無有神。外曰。實有神。如僧佉經中<lb
n="0170c26"/>
說。覺相是神。內曰。神覺為一耶。為異耶。<lb n="0170c27"/>
外曰。神覺一也。內曰。覺若神相。神無常<lb
n="0170c28"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121' mofont='Mojikyo
M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若覺是神相者。覺無常故。神應無常。譬<lb n="0170c29"/>
如熱是火相。熱無常故。火亦無常。今覺實無<lb n="0171a01"/>
常。所以者何。相各異故。屬因緣故。本無今<lb
n="0171a02"/>
有故。已有還無故。外曰。不生故常(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。生相<lb
n="0171a03"/>
法無常。神非生相故常。內曰。若爾覺非神<lb n="0171a04"/>
相(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。覺是無常。汝說神常。神應與覺異。<lb n="0171a05"/>
若神覺不異者。覺無常故。神亦應無常。復<lb n="0171a06"/>
次若覺是神相。無有是處。所以者何。覺行<lb n="0171a07"/>
一處故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若覺是神相者。汝法中神遍一<lb n="0171a08"/>
切處。覺亦應一時遍行五道。而覺行一處<lb
n="0171a09"/>
不能周遍。是故覺非神相。復次若爾神與<lb
n="0171a10"/>
覺等(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝以覺為神相者。神應與覺等。<lb
n="0171a11"/>
神則不遍。譬如火無熱不熱相。神亦如是。<lb n="0171a12"/>
不應有遍不遍相。復次若以為遍。則有覺<lb
n="0171a13"/>
不覺相(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝欲令神遍。神則二相。覺不覺<lb
n="0171a14"/>
相。何以故。覺不遍故。神若墮覺處是則覺。<lb
n="0171a15"/>
若墮不覺處是則不覺。外曰。力遍故無過<lb
n="0171a16"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。有處覺雖無用。此中亦有覺力。是故無<lb
n="0171a17"/>
無覺過。內曰。不然。力有力不異故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若有<lb
n="0171a18"/>
覺力處是中覺應有用而無用。是故汝語<lb n="0171a19"/>
非也。若如是說。覺無用處。亦有覺力者。但<lb
n="0171a20"/>
有是語。外曰。因緣合故。覺力有用(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。神雖<lb
n="0171a21"/>
有覺力。要待因緣合故。乃能有用。內曰。<lb
n="0171a22"/>
墮生相故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若因緣合時覺有用者。是覺<lb n="0171a23"/>
屬因緣故。則墮生相。若覺神不異。神亦<lb n="0171a24"/>
是生相。外曰。如燈(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如燈能照物不<lb
n="0171a25"/>
能作物。因緣亦如是。能令覺有用。不能<lb n="0171a26"/>
生覺。內曰。不然。燈雖不照瓶等。而瓶等<lb
n="0171a27"/>
可得。亦可持用。若因緣不合時。覺不可<lb n="0171a28"/>
得。神亦不能覺苦樂。是故汝喻非也。外曰。<lb
n="0171a29"/>
如色(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如色。雖先有燈。不照則不了。<lb n="0171b01"/>
如是覺雖先有。因緣未合故亦不了。內曰。<lb n="0171b02"/>
不然。自相不了故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若未有照。人雖不<lb n="0171b03"/>
了色相自了。汝覺相自不了。是故汝喻非<lb
n="0171b04"/>
也。復次以無相故。色相不以人知故為色<lb
n="0171b05"/>
相。是故若不見時常有色。汝知是神相。不<lb n="0171b06"/>
應以無知處為知。無知處為知。是事不<lb
n="0171b07"/>
然。汝法中知覺一義。外曰。優樓迦弟子。誦<lb
n="0171b08"/>
衛世師經。言知與神異。是故神不墮無常<lb
n="0171b09"/>
中。亦不無知。何以故。神知合故。如有牛<lb
n="0171b10"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如人與牛合故人名有牛。如是神情<lb n="0171b11"/>
意塵合故。神有知生。以神合知故。神名有<lb n="0171b12"/>
知。內曰。牛相牛中住。非有牛中(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。牛相牛<lb
n="0171b13"/>
中住。不在有牛中。是故雖人牛合有牛不<lb
n="0171b14"/>
作牛。但牛為牛。如是雖神知合。知相知中<lb n="0171b15"/>
住。神不為知。汝言神情意塵合故知生。是<lb n="0171b16"/>
知知色塵等。是故但知能知非神知。譬如<lb
n="0171b17"/>
火能燒。非有火人燒。外曰。能用法故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。人<lb
n="0171b18"/>
雖有見相用燈則見離燈則不見。神雖有<lb
n="0171b19"/>
能知用知則知離知則不知。內曰。不然。知<lb n="0171b20"/>
即能知故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。以情意塵合故知生。是知能<lb n="0171b21"/>
知色等諸塵。是故知即能知非是所用。若知<lb
n="0171b22"/>
即能知。神復何用。燈喻非也。何以故。燈不<lb
n="0171b23"/>
知色等故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。燈雖先有。不能知色等。非<lb
n="0171b24"/>
知法故。是故但知能知色。若不能知。不名<lb n="0171b25"/>
為知。是故縱有能知。彼能何用。外曰。馬身<lb
n="0171b26"/>
合故神為馬(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如神與馬身合故。神名<lb n="0171b27"/>
為馬。神雖異身。亦名神為馬。如是神知<lb n="0171b28"/>
合故神名為知。內曰。不然。身中神非馬<lb n="0171b29"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。馬身即馬也。汝謂身與神異。則神與馬<lb
n="0171c01"/>
異。云何以神為馬。是故此喻非也。以神喻<lb n="0171c02"/>
神。則墮負處。外曰。如黑疊(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如黑<lb
n="0171c03"/>
疊。黑雖異疊。疊與黑合故名為黑疊。如是<lb n="0171c04"/>
知雖異神神與知合故神名為知。內曰。若<lb n="0171c05"/>
爾無神(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若神與知合故神名為知。神應<lb n="0171c06"/>
非神。何以故。我先說知即是能知。若知不名<lb n="0171c07"/>
神。神亦不名能知。若他合故以他為名者。<lb n="0171c08"/>
知與神合何不名知為神。又如先說黑疊<lb n="0171c09"/>
喻者。自違汝經。汝經黑是求那。疊是陀羅<lb n="0171c10"/>
驃。陀羅驃不作求那。求那不作陀羅驃。外<lb n="0171c11"/>
曰。如有杖(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如人與杖合故人名有<lb n="0171c12"/>
杖。不但名杖。杖雖與人合。杖不名有人。<lb
n="0171c13"/>
亦不名人。如是神與知合故神名能知。不<lb
n="0171c14"/>
但名知。亦非是知。與神合故。知名為神。<lb
n="0171c15"/>
內曰。不然。有杖非杖(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。雖杖與有杖合<lb
n="0171c16"/>
有杖不為杖。如是知相知中非神中。是故<lb
n="0171c17"/>
神非能知。外曰。僧佉人復言。若知與神異。<lb
n="0171c18"/>
有如上過。我經中無如是過。所以者何。覺<lb n="0171c19"/>
即神相故。我以覺相為神。是故常覺無不<lb
n="0171c20"/>
覺。內曰。雖已先破。今當更說。若覺相神<lb
n="0171c21"/>
不一(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。覺有種種苦樂覺等。若覺是神相。<lb
n="0171c22"/>
神應種種。外曰。不然。一為種種相。如頗<lb
n="0171c23"/>
梨(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如一頗梨珠隨色而變。或青黃赤白<lb n="0171c24"/>
等。如是一覺。隨塵別異。或覺苦或覺樂等<lb n="0171c25"/>
覺雖種種相。實是一覺。內曰。若爾罪福一相<lb n="0171c26"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若益他覺是名福。若損他覺是名罪。一<lb
n="0171c27"/>
切慧人心信是法。若益他覺損他覺是一<lb n="0171c28"/>
者。應罪福一相。如施盜等亦應一。復次如<lb n="0171c29"/>
珠。先有隨色而變。然覺共緣生。是故汝<lb n="0172a01"/>
喻非也。復次珠新新生滅故。相則不一。汝<lb n="0172a02"/>
言珠一者。是亦非也。外曰。不然。果雖多作<lb
n="0172a03"/>
者一。如陶師(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如一陶師作瓶<gaiji
cb='CB00140' des='[分/瓦]' uni='74EB' nor='盆' mojikyo='M021452' mofont='Mojikyo M104'
mochar='76CD'>瓫</gaiji>等。非<lb n="0172a04"/>
作者一故果便一也。如是一覺能作損益<lb n="0172a05"/>
等業。內曰。陶師無別異(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如陶師身一<lb
n="0172a06"/>
無異相。而與瓶<gaiji cb='CB00140' des='[分/瓦]'
uni='74EB' nor='盆' mojikyo='M021452'
mofont='Mojikyo M104' mochar='76CD'>瓫</gaiji>等異。然益他覺損他覺。<lb
n="0172a07"/>
實有異相。又損益等與覺不異。是故汝喻<lb
n="0172a08"/>
非也。外曰。實有神。比知相故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。有物雖<lb
n="0172a09"/>
不可現知。以比相故知。如見人先去然<lb
n="0172a10"/>
後到彼。日月東出西沒。雖不見去。以到<lb n="0172a11"/>
彼故知去。如是見諸求那依陀羅驃。以<lb
n="0172a12"/>
比知相故知有神。神知合故。神名能知。內<lb n="0172a13"/>
曰。是事先已破。今當更說。不知非神(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝<lb
n="0172a14"/>
法神遍廣大而知少。若神知者。有處有時不<lb
n="0172a15"/>
知。是則非神。有處名身外。有時名身內。睡<lb
n="0172a16"/>
眠悶等是時不知。若神知相有處有時不知。<lb
n="0172a17"/>
是則非神。何以故。無知相故。汝以知相有<lb n="0172a18"/>
神者。空無實也。外曰。行無故知無如煙<lb n="0172a19"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如煙是火相。炭時無煙。是時雖無煙而<lb
n="0172a20"/>
有火。如是知雖神相。若有知。若無知。神<lb
n="0172a21"/>
應常有。內曰。不然。神能知故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若不知時。<lb n="0172a22"/>
欲令有神者。神則不能知。亦無知相。所以<lb n="0172a23"/>
者何。汝神無知時亦有神故。復次若無煙<lb
n="0172a24"/>
時。現見有火知有火。神若有知。若無知<lb n="0172a25"/>
無能見者。是故汝喻非也。復次汝說見共<lb
n="0172a26"/>
相比知故有神。此亦非也。所以者何。見去<lb n="0172a27"/>
者去法到彼故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若離去者無去法。離<lb n="0172a28"/>
去法無去者。到彼如是見去者曰到彼必<lb n="0172a29"/>
知有去法。若離神無知。是事不然。是故不<lb n="0172b01"/>
應以知故知有神。不可見龜而有毛想。<lb
n="0172b02"/>
不可見石女而有兒想。如是不應見知<lb n="0172b03"/>
便有神想。外曰。如手取(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如手有時取。<lb n="0172b04"/>
有時不取。不可以不取時不名為手。手<lb
n="0172b05"/>
常名手。神亦如是。有時知。有時不知。不可<lb
n="0172b06"/>
以不知時不名為神。神常名神。內曰。取<lb n="0172b07"/>
非手相(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121' mofont='Mojikyo
M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。取是手業非手相。何以故。不以<lb
n="0172b08"/>
取故知為手。汝以知即神相。此喻非也。外<lb n="0172b09"/>
曰。定有神。覺苦樂故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若無覺者。則無<lb n="0172b10"/>
覺身獨。不能覺苦樂。何以故。死人有身。<lb
n="0172b11"/>
不能覺苦樂。如是知有身者。能覺苦樂。<lb n="0172b12"/>
此則為神。是故定有神。內曰。若惱亦斷(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0172b13"/>
如刀害身。是時生惱。若刀害神。神亦有惱<lb n="0172b14"/>
者。神亦應斷。外曰。不然。無觸故如空(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0172b15"/>
神無觸故不可斷。如燒舍時。內空無觸故<lb
n="0172b16"/>
不可燒但有熱。如是斷身時。內神無觸故<lb
n="0172b17"/>
不可斷。但有惱。內曰。若爾無去(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若神<lb
n="0172b18"/>
無觸。身不應到餘處。何以故。去法從思<lb n="0172b19"/>
惟生。從身動生。身無思惟。非覺法故。神<lb
n="0172b20"/>
無動力。非身法故。如是身不應到餘處。<lb n="0172b21"/>
外曰。如盲跛(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如盲跛相假能去。如<lb n="0172b22"/>
是神有思惟。身有動力。和合而去。內曰。異<lb
n="0172b23"/>
相故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如盲跛。二觸二思惟故法應能去。<lb
n="0172b24"/>
身神無二事故不應去。是故無去法。若不<lb
n="0172b25"/>
爾有如上斷過。復次汝謂空熱。此事不然。<lb n="0172b26"/>
何以故。空無觸故。微熱遍空。身觸覺熱非<lb n="0172b27"/>
空熱也。但假言空熱。外曰。如舍主惱<lb n="0172b28"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如燒舍時。舍主惱而不燒。如是身斷<lb
n="0172b29"/>
時。神但惱而不斷。內曰。不然。無常故燒<lb
n="0172c01"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。舍燒時。草木等無常故。亦燒亦熱。空<lb n="0172c02"/>
常故不燒不熱。如是身無常故。亦惱亦斷。<lb n="0172c03"/>
神常故不惱不斷。復次舍主遠火故不應<lb n="0172c04"/>
燒。汝經言。神遍滿故。亦應斷壞。外曰。必有<lb n="0172c05"/>
神取色等故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。五情不能知五塵。非知<lb n="0172c06"/>
法故。是故知神能知。神用眼等。知色等諸<lb n="0172c07"/>
塵。如人以鎌收刈五穀。內曰。何不用耳<lb n="0172c08"/>
見(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若神見有力。何不用耳見色。如火<lb
n="0172c09"/>
能燒。處處皆燒。又如人或時無鎌手亦能<lb n="0172c10"/>
斷。又如舍有六向。人居其內所在能見。神<lb n="0172c11"/>
亦如是。處處應見。外曰。不然。所用定故。<lb n="0172c12"/>
如陶師(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。神雖有見力。然眼等所伺不<lb n="0172c13"/>
同。於塵各定故。不能用耳見色。如陶師<lb n="0172c14"/>
雖能作瓶。離泥不能作。如是神雖有見<lb
n="0172c15"/>
力。非眼不能見。內曰。若爾盲(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若神用<lb
n="0172c16"/>
眼見。則神與眼異。神與眼異。則神無眼。神<lb
n="0172c17"/>
無眼云何見。汝陶師喻者。是亦不然。所以<lb n="0172c18"/>
者何。離泥更無有瓶。泥即為瓶。而眼色異<lb n="0172c19"/>
故。外曰。有神異情動故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若無神者。何<lb n="0172c20"/>
故見他食果。口中生涎。如是不應以眼<lb
n="0172c21"/>
知味。有眼者能知。復次一物眼身知故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0172c22"/>
如人眼先識瓶等。闇中雖不用眼。身觸亦<lb
n="0172c23"/>
知。是故知有神。內曰。如盲。修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]' uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121' mofont='Mojikyo M102'
mochar='5FBD'>妬</gaiji>路中已破。<lb n="0172c24"/>
復次若眼見他食果。而口生涎者。餘情何<lb
n="0172c25"/>
以不動。身亦如是。外曰。如人燒(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如<lb
n="0172c26"/>
人雖能燒。離火不能燒。神亦如是。用眼<lb n="0172c27"/>
能見。離眼不能見。內曰。火燒(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。言人燒<lb
n="0172c28"/>
者。是則妄語。何以故。人無燒相。火自能燒。<lb n="0172c29"/>
如風動木。相揩生火。焚燒山澤。無有作<lb n="0173a01"/>
者。是故火自能燒。非人燒也。外曰。如意<lb
n="0173a02"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如死人雖有眼無意故。神則不見。若有<lb
n="0173a03"/>
意神則見。如是神用眼見。離眼不見。內曰。<lb
n="0173a04"/>
若有意能知。無意不能知者。但意行眼等<lb
n="0173a05"/>
門中便知。神復何用。外曰。意不自知。若意<lb
n="0173a06"/>
意相知。此則無窮。我神一故。以神知意非<lb n="0173a07"/>
無窮也。內曰。神亦神(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若神知意。誰復<lb n="0173a08"/>
知神。若神知神。是亦無窮。我法以現在意<lb n="0173a09"/>
知過去意。意法無常故無咎。外曰。云何除<lb n="0173a10"/>
神(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若除神云何但意知諸塵。內曰。如<lb
n="0173a11"/>
火熱相(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如火熱。無有作者。火性自<lb
n="0173a12"/>
熱。無有不熱之火。如是意是知相。雖復離<lb n="0173a13"/>
神性知故能知。神知異故神不應知。外曰。<lb n="0173a14"/>
應有神宿習念相續故。生時憂喜行(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如<lb
n="0173a15"/>
小兒生。便知行憂喜等事。無有教者。以先<lb n="0173a16"/>
世宿習憶念相續故。今世還為種種業。是故<lb
n="0173a17"/>
知有神亦常相。內曰。遍云何念(修<gaiji cb='CB00107'
des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。神常遍<lb
n="0173a18"/>
諸塵。無不念時。念從何生。復次若念一切<lb n="0173a19"/>
處生。念亦應遍一切處。如是一切處應一<lb
n="0173a20"/>
時念。若念分分處生。神則有分。有分故無<lb n="0173a21"/>
常。復次若神無知。若知非神。此事先已破。<lb
n="0173a22"/>
外曰。合故念生(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若神意合。以勢發故念<lb n="0173a23"/>
生。何以故。神意雖合。勢不發者。則念不生。<lb n="0173a24"/>
內曰。雖先已破。今當重說。神若知相。不應<lb
n="0173a25"/>
生念。若非知相。亦不應生念。復次若念<lb n="0173a26"/>
知(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若念生是時知。若念不生。是時不知。<lb n="0173a27"/>
應念即是知。神復何用。外曰。應有神。左見<lb
n="0173a28"/>
右識故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如人先左眼見。後右眼識。不<lb
n="0173a29"/>
應彼見此識。以內有神故。左見右識。內曰。<lb
n="0173b01"/>
共答二眼(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。分知不名知。復次若爾無<lb n="0173b02"/>
知。復次遍云何念。復次若念知。復次何不<lb n="0173b03"/>
用耳見。復次若爾盲。復次如左眼見。不應<lb n="0173b04"/>
右眼識。神亦不應此分見彼分識。是故不<lb
n="0173b05"/>
應以左眼見。右眼識故。便有神。外曰。念<lb
n="0173b06"/>
屬神故神知(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。念名神法。是念神中生。是<lb
n="0173b07"/>
故神用念知。內曰。不然。分知不名知(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0173b08"/>
若神一分處知生。神則分知。若神分知。神不<lb n="0173b09"/>
名知。外曰。神知非分知。何以故。神雖分知。<lb n="0173b10"/>
神名知。如身業(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121' mofont='Mojikyo
M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如身分手有所作<lb
n="0173b11"/>
名為身作。如是神雖分知。神名知。內曰。<lb
n="0173b12"/>
若爾無知(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝法神遍意少。神意合故神知<lb n="0173b13"/>
生。是知與意等少。若以少知神名知者。汝<lb n="0173b14"/>
何不言以多不知故神名不知。又汝身業<lb n="0173b15"/>
喻者。此事不然。何以故。分有分一異不可得<lb n="0173b16"/>
故。外曰。如衣分燒(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如衣一分燒名為<lb
n="0173b17"/>
燒衣。如是神雖一分知。名為神知。內<lb n="0173b18"/>
曰。燒亦如是(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若衣一分燒。不名為燒。<lb
n="0173b19"/>
應名分燒。汝以一分燒故衣名燒者。今多<lb
n="0173b20"/>
不燒應名不燒。何以故。是衣多不燒。實有<lb n="0173b21"/>
用故。是以莫著語言<lb n="0173b22"/>
破一品第三<lb n="0173b23"/>
<p loc="[0173b23]">外曰。應有神。有一瓶等。神所有故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若<lb
n="0173b24"/>
有神則有神所有。若無神則無神所有。有<lb
n="0173b25"/>
一瓶等是神所有故有神。內曰。不然。何以<lb n="0173b26"/>
故。神已不可得故。今思惟有一瓶等。若以<lb n="0173b27"/>
一有。若以異有。二俱有過。外曰。有一瓶等。<lb n="0173b28"/>
若以一有。有何過。內曰。若有一瓶一。如一<lb
n="0173b29"/>
一切成。若不成。若顛倒(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若有一瓶一者。<lb n="0173c01"/>
如因陀羅釋迦憍尸迦。其有因陀羅處。則<lb
n="0173c02"/>
有釋迦憍尸迦。如是隨有處則有一瓶。<lb
n="0173c03"/>
隨一處則有有瓶。隨瓶處則有有一。若<lb
n="0173c04"/>
爾衣等諸物亦應是瓶。有一瓶一故。如是<lb
n="0173c05"/>
其有一物皆應是瓶。今瓶衣等物悉應是<lb n="0173c06"/>
一。復次有常故一瓶亦應常。復次若說有<lb
n="0173c07"/>
則說一瓶。復次一是數。有瓶。亦應是數。<lb
n="0173c08"/>
復次若瓶五身。有一亦應五身。若瓶有形有<lb
n="0173c09"/>
對。有一亦應有形有對。若瓶無常。有一亦<lb n="0173c10"/>
應無常。是名如一一切成。若處處有。是中<lb n="0173c11"/>
無瓶。今處處瓶是亦無瓶。有不異故。復次<lb n="0173c12"/>
事事有。不是瓶。今瓶則非瓶。有不異故。復<lb
n="0173c13"/>
次若說有。不攝一瓶。今說一瓶。亦不應<lb n="0173c14"/>
攝一瓶。有不異故。復次若有非瓶。瓶亦非<lb n="0173c15"/>
瓶。有不異故。是名如一一切不成。若欲<lb n="0173c16"/>
說瓶應說有。欲說有應說瓶。復次汝瓶<lb
n="0173c17"/>
成故。有一亦成。若有一成故瓶亦應成。以<lb n="0173c18"/>
一故是名如一一切顛倒(此中四紙辯名字無可傳譯)。外曰。<lb n="0173c19"/>
物有一故無過(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。物是有。亦是一。是故若<lb
n="0173c20"/>
有瓶處必有有一。非有一處皆是瓶。復次<lb
n="0173c21"/>
若說瓶。當知已攝有一。非說有一必攝<lb
n="0173c22"/>
瓶。內曰。瓶有二。何故二無瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若有一<lb
n="0173c23"/>
瓶一。何故有一處無瓶。復次云何說有一<lb
n="0173c24"/>
不攝瓶。外曰。瓶中瓶有定故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。瓶中瓶有<lb
n="0173c25"/>
與瓶不異。而異於衣物等。是故在在處瓶。<lb n="0173c26"/>
是中有瓶有。亦在在處瓶有。是中有瓶非<lb
n="0173c27"/>
在在有處有瓶。內曰。不然。瓶有不異故<lb n="0173c28"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。有是總相。何以故。若說有則信瓶等諸<lb
n="0173c29"/>
物。若說瓶不信衣等諸物。是故瓶是別相。<lb n="0174a01"/>
有是總相。云何為一。外曰。如父子(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬<lb
n="0174a02"/>
如一人亦子亦父。如是總相亦是別相。別<lb
n="0174a03"/>
相亦是總相。內曰。不然。子故父(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若未生<lb
n="0174a04"/>
子不名為父。子生然後為父。復次是喻同<lb
n="0174a05"/>
我。汝則非也。外曰。應有瓶。皆信故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0174a06"/>
世人眼見信有瓶用。是故應有瓶。內曰。有<lb n="0174a07"/>
不異故一切無(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121' mofont='Mojikyo
M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若瓶與有不異者。瓶<lb n="0174a08"/>
應是總相非別相。別相無故。總相亦無。因<lb n="0174a09"/>
有別相故有總相。若無別相則無總相。<lb
n="0174a10"/>
是二無故。一切皆無。外曰。如足分等名身<lb n="0174a11"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如頭足分等。雖不異身。非但足為身。<lb n="0174a12"/>
如是瓶與有雖不異。而瓶非總相。內曰。若<lb n="0174a13"/>
足與身不異。何故足不為頭(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若頭足分<lb
n="0174a14"/>
等。與身不異者。足應是頭。是二與身<lb n="0174a15"/>
不異故。如因陀羅釋迦不異故。因陀羅即<lb
n="0174a16"/>
釋迦。外曰。諸分異故無過(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。分有分不異。<lb n="0174a17"/>
非分分不異。是故頭足不一。內曰。若爾無<lb n="0174a18"/>
身(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若足與頭異。頭與足分等異。如是。<lb n="0174a19"/>
但有諸分。更無有分。名之為身。外曰。不<lb
n="0174a20"/>
然。多因一果現故。如色等是瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如色<lb
n="0174a21"/>
分等多因現一瓶果。此中非但色為瓶。亦<lb
n="0174a22"/>
不離色為瓶。是故色分等不為一。足分<lb
n="0174a23"/>
等與身亦如是。內曰。如色等瓶亦不一(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji><lb
n="0174a24"/>
路)。若瓶與色聲香味觸五分不異者。不應<lb n="0174a25"/>
言一瓶。若言一瓶。色分等亦應一。色等與<lb n="0174a26"/>
瓶不異故。外曰。如軍林(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若象馬車步。<lb n="0174a27"/>
多眾合故名為軍。又松柏等。多樹合故名為<lb
n="0174a28"/>
林。非獨松為林。亦不離松為林。軍亦爾。<lb
n="0174a29"/>
如是非一色名為瓶。亦不離色為瓶。內<lb
n="0174b01"/>
曰。眾亦如瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若松柏等。與林不異者。<lb
n="0174b02"/>
不應言一林。若言一林者。松柏等亦應<lb
n="0174b03"/>
一。與林不異故。如松樹根莖。枝節華葉。亦<lb
n="0174b04"/>
應如是破。如軍等一切物。盡應如是破。外<lb n="0174b05"/>
曰。受多瓶故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝說色分等多(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。瓶亦<lb
n="0174b06"/>
應多。是故欲破一瓶而受多瓶。內曰。非色<lb n="0174b07"/>
等多故瓶多(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。我說汝過非受多瓶。汝自<lb n="0174b08"/>
言色分等多。無別瓶法為色等果。外曰。有<lb n="0174b09"/>
果。以不破因。有因故果成(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝破瓶<lb
n="0174b10"/>
果。不破色等瓶因。若有因必有果。無無果<lb n="0174b11"/>
因。復次色等瓶因。是微塵果。汝受色等故。<lb
n="0174b12"/>
因果俱成。內曰。如果無因亦無(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如瓶與<lb
n="0174b13"/>
色等多分不異故。瓶不應一。今色等多分<lb
n="0174b14"/>
與瓶不異故。色等不應多。又如汝言。無<lb n="0174b15"/>
無果因。今果破故。因亦自破。汝法因果一<lb n="0174b16"/>
故。復次三世為一(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。泥團時現在。瓶時未<lb n="0174b17"/>
來。土時過去。若因果一。泥團中應有瓶土。<lb
n="0174b18"/>
是故三世時為一。已作今作當作者。如是語<lb
n="0174b19"/>
壞。外曰。不然。因果相待成故。如長短(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0174b20"/>
如因長見短。因短見長。如是泥團觀瓶<lb
n="0174b21"/>
則是因。觀土則是果。內曰。因他相違共過<lb n="0174b22"/>
故。非長中長相。亦非短中及共中(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若<lb
n="0174b23"/>
實有長相。若長中有。若短中有。若共中有。<lb
n="0174b24"/>
是不可得。何以故。長中無長相。以因他<lb n="0174b25"/>
故。因短故為長短中亦無長性。相違故。若<lb n="0174b26"/>
短中有長。不名為短。長短共中亦無長。二<lb n="0174b27"/>
俱過故。若長中有。若短中有。先說有過。短<lb
n="0174b28"/>
相亦如是。若無長短。云何相待<lb
n="0174b29"/>
百論卷上<lb n="0174c01"/>
<lb
n="0174c02"/>
百論卷下<lb n="0174c03"/>
<lb
n="0174c04"/>
提婆菩薩造 婆藪開士釋<lb n="0174c05"/>
姚秦三藏鳩摩羅什譯<lb n="0174c06"/>
破異品第四<lb n="0174c07"/>
<p loc="[0174c07]">外曰。汝先言。有一瓶異。是亦有過。有何<lb n="0174c08"/>
等過。內曰。若有等異一一無(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若有一<lb
n="0174c09"/>
瓶異各各無。瓶與有一異者。此瓶非有非<lb
n="0174c10"/>
一。有與一瓶異者。非瓶非一。一與有瓶<lb n="0174c11"/>
異者。非瓶非有。如是各各失。復次若瓶失<lb n="0174c12"/>
有一不應失。有失一瓶不應失。一失有瓶<lb
n="0174c13"/>
不應失。以異故。譬如此人滅。彼人不應<lb n="0174c14"/>
滅。外曰。不然。有一合故。有一瓶成(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121' mofont='Mojikyo
M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。有一<lb
n="0174c15"/>
瓶雖異瓶與有合故瓶名有。瓶與一合故<lb n="0174c16"/>
瓶名一。汝言瓶失有一不應失者。是語非<lb
n="0174c17"/>
也。何以故。異合故。異有三種。一合異。二別<lb n="0174c18"/>
異。三變異。合異者。如陀羅驃求那。別異者。<lb n="0174c19"/>
如此人彼人。變異者。如牛糞團變為灰團。<lb n="0174c20"/>
以異合故。瓶失一亦失。一失瓶亦失。有常<lb n="0174c21"/>
故不失。內曰。若爾多瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。瓶與有合故<lb
n="0174c22"/>
有瓶。瓶與一合故一瓶。又瓶亦瓶。是故多<lb n="0174c23"/>
瓶。汝言陀羅驃求那合異故瓶失一亦失一<lb n="0174c24"/>
失瓶亦失者。我欲破汝異。云何以異證異。<lb n="0174c25"/>
應更說因。外曰。總相故。求那故。有一非<lb
n="0174c26"/>
瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。有是總相故非瓶。一是求那故非瓶。<lb
n="0174c27"/>
瓶是陀羅驃。內曰。若爾無瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若有是總<lb
n="0174c28"/>
相故非瓶。一是求那故非瓶。瓶是陀羅驃<lb
n="0174c29"/>
故。非有非一。是則無瓶。外曰。受多瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。<lb n="0175a01"/>
汝先說多瓶。欲破一瓶。更受多瓶。內曰。一<lb
n="0175a02"/>
無故多亦無(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝言瓶與有合故有瓶。瓶<lb n="0175a03"/>
與一合故一瓶。又瓶亦瓶。若爾世界言一<lb
n="0175a04"/>
瓶。而汝以為多瓶。是故一瓶為多瓶。一為<lb n="0175a05"/>
多故。則無一瓶。一瓶無故多亦無。先一後多<lb n="0175a06"/>
故。復次初數無故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。數法初一。若一與<lb n="0175a07"/>
瓶異。則瓶不為一。一無故多亦無。外曰。瓶<lb
n="0175a08"/>
與有合故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。瓶與有合故瓶名有。非盡<lb n="0175a09"/>
有。如是瓶與一合故瓶名一。非盡一。內曰。<lb
n="0175a10"/>
但有是語。此事先已破。若有非瓶則無瓶。<lb n="0175a11"/>
今當更說瓶應非瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若瓶與有合故<lb
n="0175a12"/>
瓶有。是有非瓶。若瓶與非瓶合者。瓶何以<lb n="0175a13"/>
不作非瓶。外曰。無無合故非非瓶(修<gaiji cb='CB00107'
des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。非<lb
n="0175a14"/>
瓶名無瓶。無則無合。是故瓶不作非瓶。今<lb n="0175a15"/>
有有故應有合。有合故瓶有。內曰。今有合<lb n="0175a16"/>
瓶故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若非瓶則無有。無有則無合。今<lb
n="0175a17"/>
有合瓶故有應為瓶。若汝謂瓶未與有合<lb n="0175a18"/>
故無。無故無合。如先說。無法故無合。如是<lb
n="0175a19"/>
未與有合時瓶則無法。無法故不應與有<lb n="0175a20"/>
合。外曰。不然。有了瓶等故如燈(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。有<lb
n="0175a21"/>
非但瓶等諸物因。亦能了瓶等諸物。譬如<lb
n="0175a22"/>
燈能照諸物。如是有能了瓶故。則知有瓶。<lb n="0175a23"/>
內曰。若有法能了如燈。瓶應先有(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。今<lb
n="0175a24"/>
先有諸物然後以燈照了。有若如是者。有<lb
n="0175a25"/>
未合時。瓶等諸物應先有。若先有者。後有<lb n="0175a26"/>
何用若有未合時。無瓶等諸物。有合故有<lb
n="0175a27"/>
者。有是作因。非了因。復次若以相可相成。<lb
n="0175a28"/>
何故一不作二(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若汝以有為瓶相故。<lb n="0175a29"/>
知有瓶者。若離相可相之物則不成。是故<lb
n="0175b01"/>
有亦變更有相。若更無相知有法為有者。<lb
n="0175b02"/>
瓶等亦應爾。燈喻先已破。復次如燈自照。<lb n="0175b03"/>
不假外照。瓶亦自有。不待外有。外曰。如<lb
n="0175b04"/>
身相(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如以足分知有分為身足更不<lb n="0175b05"/>
求相。如是以有為瓶相故知有瓶有更<lb n="0175b06"/>
不求相。內曰。若分中有分具者。何故頭中<lb n="0175b07"/>
無足(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若有身法。於足分等中。為具有<lb
n="0175b08"/>
耶。為分有耶。若具有者。頭中應有足。身法<lb
n="0175b09"/>
一故。若分有者。亦不然。何以故。有分如分<lb
n="0175b10"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。若足中有分與足分等。餘分中亦爾者。<lb
n="0175b11"/>
則有分與分為一。是故無有有分名為身。<lb
n="0175b12"/>
如是足分等自有有分亦同破。有分無故。<lb
n="0175b13"/>
諸分亦無。外曰。不然。微塵在故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。諸分不<lb
n="0175b14"/>
無。何以故。微塵無分。不在分中。微塵集<lb
n="0175b15"/>
故。能生瓶等果。是故應有有分。內曰。若集<lb
n="0175b16"/>
為瓶一切瓶(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。汝言微塵無分。但有是<lb n="0175b17"/>
語。後當破。今當略說。微塵集為瓶時。若<lb
n="0175b18"/>
都集為瓶。一切微塵盡應為瓶。若不都集<lb
n="0175b19"/>
為瓶。一切非瓶。外曰。如縷渧集力。微塵<lb
n="0175b20"/>
亦爾(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。如一一縷。不能制象。一一水渧。<lb n="0175b21"/>
不能滿瓶。多集則能。如是。微塵集故。力能<lb
n="0175b22"/>
為瓶。內曰。不然。不定故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。譬如一一石女。<lb n="0175b23"/>
不能有子。一一盲人。不能見色。一一沙。<lb
n="0175b24"/>
不能出油。多集亦不能。如是微塵。一一不<lb n="0175b25"/>
能。多亦不能。外曰。分分有力。故非不定<lb
n="0175b26"/>
(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。縷渧分分有力能制象。滿瓶。石女盲<lb
n="0175b27"/>
沙。分分無力故。多亦無力。是故非不定。不<lb
n="0175b28"/>
應以石女盲沙為喻。內曰。分有分一異過<lb
n="0175b29"/>
故(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬</gaiji>路)。分有分。若一若異。是過先已破。復次<lb n="0175c01"/>
有分無故分亦無。若有分未有時。分不可<lb
n="0175c02"/>
得。云何有作力。若有分已有者。分力何用。<lb
n="0175c03"/>
外曰。汝是破法人(修<gaiji
cb='CB00107' des='[女*石]'
uni='59AC' nor='妒' mojikyo='M006121'
mofont='Mojikyo M102' mochar='5FBD'>妬